Nadchodzi optymalny czas na siew cebuli ozimej

Uprawa cebuli ozimej w ogrodzie niesie za sobą mnóstwo korzyści, które doceni każdy pasjonat ogrodnictwa. To doskonały sposób na maksymalne wykorzystanie powierzchni grządek i zapewnienie sobie świeżych witamin na początku nowego sezonu, zanim pojawi się cebula z siewu wiosennego.

Aby osiągnąć sukces w uprawie cebuli ozimej trzeba przede wszystkim wybrać odpowiednią odmianę. Musi ona posiadać dwie cechy: wyróżniać się zimotrwałością oraz posiadać małą podatność na wybijanie w pędy kwiatostanowe (tworzenie tzw. pośpiechów). Takimi odmianami są odmiany PlantiCo - AGRA i ALGIDA, które wyjątkowo sprawdzają się w polskich warunkach klimatycznych i są jedynymi wyhodowanymi w Polsce odmianami tego gatunku.

Historia hodowli cebuli ozimej w Polsce

Pierwsze próby uprawy cebuli ozimej w Polsce przeprowadził Instytut Warzywnictwa w Skierniewicach w połowie lat osiemdziesiątych XX wieku. Niestety rośliny nie przetrwały zimy i zaprzestano kontynuowanie doświadczeń. Dopiero kilka lat później możliwość uprawy tego gatunku w warunkach pogodowych naszego kraju zauważyli hodowcy firmy „Spójnia” w Nochowie (obecnie PlantiCo Zielonki). Obserwowane od lat 90. XX wieku coraz łagodniejsze zimy, znacznie zmniejszyły ryzyko całkowitego wymarznięcia roślin. Żmudne prace hodowlane nad stworzeniem polskiej odmiany cebuli ozimej swój finał znalazły w 2000 roku. Na wniosek „Spójni” w COBORU przeprowadzono wymagane badania przedrejestrowe - OWT (odrębność, wyrównanie, trwałość) oraz WGO (wartość gospodarcza odmiany). Pozytywne wyniki skutkowały wpisaniem w 2002 roku do Rejestru Odmian - pierwszej polskiej odmiany cebuli ozimej AGRA. Od tego momentu rozpoczęły się dalsze prace hodowlane nad stworzeniem kolejnej odmiany cebuli zimującej – tym razem wcześniejszej od Agry. Udało się to w 2008. Kolejne dwa lata odmiana była testowana w COBORU, by ostatecznie w 2010 roku wejść do Rejestru odmian jako druga polska odmiana cebuli zimującej o nazwie ALGIDA. Obecnie Agra i Algida to jedyne wyhodowane w Polsce odmiany tego gatunku. Hodowcą i zachowującym jest firma PlantiCo. Posiada ona wyłączne prawo do tych odmian, czyli jest ich jedynym prawnym właścicielem.

Uprawa

Celem uprawy cebuli ozimej jest otrzymanie wczesnego plonu - już pod koniec maja zbieramy cebule z zielonym szczypiorem i wyraźnym zgrubieniem o średnicy 3-4 cm, a pod koniec czerwca cebule z zaschniętą łuską, które w razie potrzeby można przechować do momentu zbioru cebuli z siewu wiosennego lub z dymki. Zbiór następuje ok. 1,5 miesiąca wcześniej niż cebuli uprawianej z siewu wiosennego – to główna zaleta tego gatunku.

Fot. PlantiCo

Uprawa cebuli ozimej nie różni się zasadniczo od uprawy cebuli zwyczajnej - nawożenie, ochrona i pielęgnacja są podobne. Inny jest jednak termin wysiewu i okres wegetacji

• Optymalny termin siewu to 10-25 sierpnia. Z powodu bardzo różnych warunków pogodowych, dokładny termin siewu nie jest łatwy do ustalenia. Najważniejsze, aby rośliny przed nadejściem mrozów, wytworzyły 3-4 liście, miały ok. 10-20 cm i średnicę cebuli 6-10 mm (grubość ołówka). Większe rośliny są wprawdzie mniej wrażliwe na mróz, lecz w większym procencie wybijają na wiosnę w pędy kwiatostanowe. Nasiona powinny trafić na wilgotną glebę, aby mogły równomiernie wykiełkować.
• głębokość siewu 1–2 cm, w rzędzie co 2-3 cm, międzyrzędzia co 25-30cm. Optymalna obsada roślin wynosi ok. 75 szt./m². Jest to obsada, która powinna zostać po przezimowaniu, dlatego biorąc pod uwagę możliwość wymarznięcia części roślin – należy trochę zagęścić siew.
• typ gleby - dobrze przepuszczalna, gliniasto-piaszczysta, zdrenowana, lekka, ale zasobna w składniki pokarmowe.
• stanowisko - najlepiej osłonięte przed wiatrem (najgroźniejsze są mroźne wiatry podczas bezśnieżnej zimy), słoneczne, z szybko nagrzewającą się glebą i brakiem zastoisk wodnych.
• z uwagi na płytki system korzeniowy cebula jest wrażliwa na niedobór wody w glebie w każdej fazie wzrostu, ale szczególnie w czasie wschodów, zatem zapewnienie optymalnej wilgotności po siewie cebuli to bardzo istotna sprawa (siew następuje w bardzo niesprzyjających warunkach – zazwyczaj w bardzo wysokiej temperaturze i deficycie opadów). Opóźnione ze względu na susze kiełkowanie, nie pozwoli cebuli osiągnąć odpowiednich rozmiarów zapewniających dobre przezimowanie.
• Najlepszy przedplon: groch, rzodkiewka, wczesne odmiany fasoli, kapusty i kalafiora, a także sałata, szpinak i wczesne ziemniaki
• ze względów fitosanitarnych, cebula nie powinna być uprawiana po sobie ani po innych warzywach cebulowatych jak: czosnek, por czy szczypiorek. Przerwa w uprawie na tym samym miejscu powinna trwać 4 lata.

AGRA

to odmiana średnio-późna, której okres wegetacji (na zbiór pęczkowy) waha się w granicach 285-300 dni.  Charakteryzuje się wiernym i stabilnym plonem. Tworzy kuliste cebule o masie w zależności od warunków uprawy 90-140g. Miąższ biały, łagodny w smaku. Sucha łuska jasnobrązowa. W porównaniu z innymi odmianami badanymi przez COBORU, wykazuje wyższą odporność na mączniaka rzekomego i większą zawartość suchej masy. Polecana głównie na zbiór pęczkowy z zielonym szczypiorem, ale również do krótkiego przechowywania z suchą łuską.

Cebula AGRA – zbiór ze szczypiorem / fot. Plantico

Cebula AGRA – zbiór ze suchą łuską / fot.PlantiCo

ALGIDA

to odmiana wcześniejszą od Agry – okres wegetacji (na zbiór pęczkowy) 275-285 dni. Tworzy kuliste cebule o masie w zależności od warunków uprawy 90-140g. Miąższ biały, łagodny w smaku. Sucha łuska jasnobrązowa. Badania COBORU potwierdzają wysoką odporność na pośpiechowatość. Podobnie jak Agra, tak i Algida polecana jest głównie na zbiór pęczkowy z zielonym szczypiorem. Polecana jest również do krótkiego przechowywania z suchą łuską.

Cebula ALGIDA – zbiór ze szczypiorem/ fot. PlantiCo

Cebula ALGIDA – zbiór ze suchą łuską / fot.PlantiCo

PODSUMOWANIE

W maju, kiedy cebula ozima zaczyna plonować - nie ma na rynku świeżej cebuli, bo ta z siewu wiosennego lub z dymki pojawi się dopiero za ok. 1,5 miesiąca, z kolei zeszłoroczna z przechowalni czy chłodni, pod koniec przechowywania traci na jakości i stanowi słabą alternatywę dla nowalijki. Cebula ozima w momencie zbioru wypełnia właśnie tę warzywną lukę, dlatego warto mieć ją w swoim ogródku lub plantacji.  

POLECANE