Przedstawiamy kilka odmian, które spokojnie możesz wysiać w lipcu. Charakteryzują się wysoką odpornością na stres cieplny i pozwalają uzyskać zdrowe, chrupiące główki nawet podczas upałów. Powinniśmy jednak pamiętać, że w tym roku mamy do czynienia z ekstremalnie wysokimi temperaturami (ostatnio taka fala upałów w Polsce miała miejsce przeszło 100 lat temu), zatem zachowanie odmian w tak skrajnych warunkach może nieco odbiegać od dotychczasowych obserwacji i opisów.
Wybór stanowiska
Sałata najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych lub lekko zacienionych. W okresie letnich upałów niewielkie zacienienie w godzinach popołudniowych pomaga ograniczyć wybijanie roślin w pędy kwiatostanowe. Najlepsze efekty uzyskuje się na żyznych, próchnicznych i przepuszczalnych glebach, o odczynie zbliżonym do obojętnego (pH 6,5–7,2).
Wysiew:
Sałatę przeznaczoną do zbiorów późnym latem i jesienią można wysiewać od końca czerwca do końca lipca, a wiele odmian także na początku sierpnia. W ciepłej glebie, przy odpowiednim podlewaniu, nasiona sałaty kiełkują zwykle już po kilku dniach.
Nasiona sałaty są drobne, dlatego nie należy umieszczać ich zbyt głęboko.
Zalecenia dotyczące siewu:
- głębokość: 0,5–1 cm,
- rozstawa rzędów: 25–35 cm, zależnie od odmiany
Sałatę możemy wysiewać wprost do gruntu lub wcześniej zrobić rozsadę. Możesz ją uprawiać w gruncie jak i doniczkach lub pojemnikach. Ciekawym rozwiązaniem jest uprawa współrzędna, np. w doniczce z uprawą pomidora.
Jak zwiększyć powodzenie letniej uprawy?
Nawet najlepsza odmiana wymaga odpowiednich warunków. Kluczowe znaczenie mają:
- regularne podlewanie
- utrzymanie stałej wilgotności gleby,
- ściółkowanie ograniczające parowanie,
- lekkie cieniowanie podczas fal upałów (zwłaszcza ekstremalnych)
Podczas letniej uprawy ogrodnicy często spotykają się z problemem gorzkich liści. Nieprzyjemny smak nie świadczy o chorobie roślin czy samej odmianie, lecz jest naturalną reakcją na niekorzystne warunki środowiska. Wspomniane wyżej zabiegi pozwolą zminimalizować problem gorzknięcia liści, który jest skutkiem stresu wywołanego wysoką temperaturą, niedoborem wody oraz rozpoczęciem kwitnienia. Gorzki smak nie oznacza, że sałata jest szkodliwa lub zepsuta. Liście nadal nadają się do spożycia, choć ich walory smakowe są znacznie gorsze. W przypadku bardzo silnej goryczy najlepiej wykorzystać młodsze, wewnętrzne liście, które zwykle pozostają delikatniejsze.
Sałata to warzywo niskokaloryczna i bogate w:
- witaminę C,
- witaminę K,
- kwas foliowy,
- potas,
- błonnik pokarmowy.
- Sałata krucha
Sałata krucha, nazywana również sałatą lodową, to jedna z najpopularniejszych sałat uprawianych zarówno w ogrodach przydomowych, jak i w gospodarstwach towarowych. Ceniona jest za zwarte, ciężkie główki oraz grube, wyjątkowo chrupiące liście, które długo zachowują świeżość po zbiorze. Dzięki dobrej tolerancji na wyższe temperatury jest doskonałym wyborem do uprawy od wiosny do późnego lata.
Polecane odmiany:
Juleczka
- Pełną dojrzałość użytkową uzyskuje po 30-35 dniach od posadzenia - w tunelu i po 40-45 dniach - w polu
- Główki zwarte, zamknięte, o masie powyżej 1000 g
- Jasnozielone zabarwienie liści zewnętrznych główki
- Liść prawie gładki, kruchy, z brzegiem ładnie powcinanym
- Długo utrzymuje dojrzałość konsumpcyjną
- Polecana do uprawy całorocznej - wczesnowiosennej (w tunelach nie ogrzewanych), wiosennej, letniej i jesiennej w polu bez osłon
Kinga
- Odmiana średniowczesna
- Główka duża, twarda, spłaszczona o masie 750-1200 g, soczysta i krucha
- Liście grube, intensywnie zielone, silnie pęcherzykowate, o pofalowanym brzegu
- Nadaje się do uprawy we wszystkich terminach, również wczesnowiosennych w nieogrzanych tunelach.
Ludwina
- Dojrzałość konsumpcyjną osiąga po 50-55 dniach od wysadzenia
- Główka średniej wielkości, jasna, ścisła o średniej masie 600-900 g
- Brzeg liścia silnie falowany
- Delikatna w smaku, bardzo soczysta bez goryczki
- Nie gromadzi azotanów
- Przeznaczona do uprawy wiosennej, polecana do uprawy latem
2. Sałata masłowa
Ceniona za delikatne, soczyste liście i łagodny smak, doskonale sprawdza się jako składnik sałatek, kanapek oraz lekkich dań. Jest stosunkowo łatwa w uprawie, a dzięki krótkiemu okresowi wegetacji można cieszyć się jej plonami przez większą część sezonu.
Polecane odmiany:
Bona
- Okres wegetacji od wysadzenia do zbioru - ok. 35-45 dni
- Główki duże, okrągłe, ścisłe o masie 350-500 g
- Liście jasne, średnio pęcherzykowate
- Równomiernie osiąga wielkość handlową
- Tolerancyjna na wirus CMV
- Odporna na niekorzystne warunki atmosferyczne
- Późno wybija w pędy kwiatostanowe
- Skłonność do gromadzenia azotanów - bardzo mała
- Polecana do uprawy wczesnowiosennej w tunelach
- Przeznaczona do uprawy polowej we wszystkich terminach
Maryna
- Okres wegetacji od wysadzenia do zbioru ok. 70 dni
- Główki kuliste, półotwarte, zwięzłe, duże o masie ok. 750 g
- Liście silnie pęcherzykowate, ze słabo falowanym brzegiem i słabym połyskiem
- Na liściach zewnętrznych (głównie na szczycie główki) występuje zabarwienie antocyjanowe
- Odporność na mączniaka rzekomego i szarą pleśń - średnia
- Polecana do uprawy w gruncie
Regina Zielona
- Okres wegetacji od wysadzenia do zbioru - ok. 45-50 dni
- Liście zielone, bez antocyjanu, o słabym połysku
- Główka bardzo duża, twarda, zamknięta
- Długo pozostaje w dojrzałości użytkowej, nie wybijając w pędykwiatostanowe
- Odmiana odporna na większość ras mączniaka rzekomegowystępujących w Polsce: rasy NL 1-7+10-13
- Odmiana gruntowa, przydatna do uprawy od wczesnej wiosny dojesieni, szczególnie latem
Rozalka
- Okres wegetacji od wysadzenia do zbioru ok. 60-65 dni
- Główki zamknięte o masie ok 600g
- Liście zewnętrzne o barwie jasnozielonej
- Bardzo długa przydatność konsumpcyjna
- Bardzo późno wybija w pędy nasienne
- Polecana do uprawy w gruncie od wiosny do jesieni
- Charakteryzuje się intensywnym wzrostem
- Zabarwienie liści jasnozielone, o słabym połysku
- Główka bardzo duża, twarda, zamknięta, ciężka i zwięzła
- W strukturze plonu bardzo duży udział główek o masie większej niż 350 g
- Główka długo pozostaje w dojrzałości użytkowej, nie wybijającw pędy kwiatostanowe
- Odporna na większość ras mączniaka rzekomego występującychw Polsce: rasy NL 1-7+10-13
- Odmiana gruntowa do uprawy wiosennej, letniej i jesiennej
3. Sałata liściowa
Nie tworzy zwartej główki, lecz rozetę delikatnych lub karbowanych liści, które można zbierać stopniowo przez wiele tygodni. Dzięki krótkiej wegetacji i niewielkim wymaganiom jest doskonałym wyborem zarówno dla początkujących ogrodników, jak i osób uprawiających warzywa na balkonach czy tarasach.
Polecane odmiana:
Flamenco
- Okres wegetacji od wysadzenia do zbioru ok. 40-45 dni
- Liście bardzo dekoracyjne, czerwono-zielone, przypominająceliście dębu
- Polecana do uprawy na wiosnę, lato i jesień
- Nie wykazuje tendencji do wybijania w pędy kwiatowe
- Odporna na kilka ras mączniaka rzekomego
- Liście można obrywać stopniowo w miarę ich rozwijania
- Wysiew od lutego do lipca, najlepiej co dwa tygodnie bymaksymalnie wydłużyć okres zbiorów (od maja do października)
Podsumowanie
Odpowiednio dobrana odmiana, połączona z regularnym nawadnianiem i właściwą pielęgnacją, pozwala uzyskać wysokiej jakości plon nawet w najcieplejszych miesiącach sezonu.
