Odpowiedź brzmi: to zależy od tego, co chcesz osiągnąć w ogrodzie, jaki czas możesz temu poświęcić i jakimi warunkami do uprawy dysponujesz.
Do wyboru mamy wiele odmian cebuli. Uprawiane w Polsce, klasyfikowane są wg. następujących cech:
- długość okresu wegetacji: wczesne – o okresie wegetacji 80-100 dni; średnio wczesne - o okresie wegetacji 100-120 dni oraz średnio późne i późne – o okresie wegetacji powyżej 120 dni.
- wielkość i kształt cebul
- barwa mięsistych łusek (miąższu) oraz suchych łusek okrywających
- przystosowanie do różnych warunków termicznych (do uprawy wiosennej i zimowej) oraz sposobów uprawy (z bezpośredniego wysiewu, rozsady lub dymki)
- reakcja odmian na długość dnia niezbędną do formowania główek (tzw. fotoperiodyzm)
- przydatność do przechowania
- sposób użytkowania: do spożycia na świeżo oraz przetwórstwa (suszenia, mrożenia czy konserwowania)
CEBULA Z SIEWU
- Siew:
Termin siewu nasion cebuli powinien być uzależniony od temperatury gleby i wilgotności. Rozpoczęcie siewu w zbyt suchą bądź zbyt mokrą glebę prowadzi do jej zaskorupiania, co stwarza poważny problem i może mocno zredukować obsadę.
- Termin wysiewu
- do rozsadnika: luty–marzec
Cebula z rozsady daje lepsze rezultaty niż uprawa z siewu, pod warunkiem, że zaopatrzymy się w sadzonki wysokiej jakości. Możemy je również wyhodować samodzielnie w skrzynkach, szklarni lub tunelu. Gotowe rozsady wysadzamy w ogrodzie pod koniec kwietnia
- do gruntu: marzec–kwiecień (gdy ziemia się nagrzeje i nie ma silnych przymrozków)
- Wysiew – nasiona umieszczamy na głębokości 1-2 cm, odstęp między rzędami: 2–3 cm, między nasionami: 1 cm.
- Wymagania cebuli:
Cebula zaliczana jest do warzyw o średnich wymaganiach pokarmowych. W związku z wytwarzaniem płytkiego i słabo rozwiniętego systemu korzeniowego, odznacza się małą zdolnością do wykorzystywania składników z gleby, dlatego należy dostarczać jej w trakcie wegetacji odpowiednich nawozów mineralnych bądź naturalnych (obornik, kompost). Prócz NPK, cebula ma bardzo duże zapotrzebowanie na siarkę oraz żelazo, miedź, mangan, cynk i molibden. Maksymalne pobieranie tych składników przypada na okres tworzenia się cebul czyli w lipcu i sierpniu. Pamiętajmy, że skuteczność pobierania przez roślinę składników odżywczych jest skorelowana z odpowiednim ph gleby. Dla cebuli najkorzystniejszym jest 6-7. Na glebach o niższym lub wyższym ph obserwuje się gorszy wzrost roślin związany ze zmniejszoną dostępnością składników. Najlepszym stanowiskiem dla cebuli jest miejsce po grochu, fasoli, dyniowatych czy kalafiorze. Nie powinno się siać nasion cebuli po okopowych, które ze względu na nicienie, przyczyniają się do infekcji wtórnych np. Fusarium. Poważnym zagrożeniem jest też uprawa cebuli w monokulturze – sprzyja występowaniu nicieni. W związku z zagrożeniem, warto zasiać obok cebuli rośliny nicieniobójcze, wśród których bardzo dobrą skutecznością oznacza się aksamitka rozpierzchła. Warto też zwrócić uwagę na uprawę współrzędną, np. obok cebuli warto posiać marchew. Intensywny zapach cebuli sprawia, że z dala od marchwi trzyma się jej groźny szkodnik - połyśnica marchwianka, a z kolei obecność marchwi sprawia, że cebulę omija szkodliwa śmietka cebulanka.
- Zbiór
W zależności od odmiany: lipiec–wrzesień. Cebule podkopujemy widłami szerokozębnymi, gdy ok 60-70% roślin ma załamany szczypior. Potem wykopujemy. Przy słonecznej pogodzie możemy je zostawić na zagonach do obeschnięcia. Później przycinamy korzenie oraz szczypior i układamy w suchym, przewiewnym miejscu, aby przeschły i dobrze przezimowały.
- Zalety:
- Cebule z nasion zwykle mają lepszą trwałość przechowalniczą.
- Większy wybór odmian – możesz uprawiać odmianę idealną do twoich warunków i potrzeb.
- Wady:
- Plon pojawia się później niż z dymki.
- Konieczność siewu punktowego (np. na taśmie) bądź przerywania lub wcześniejszego wysiewu w rozsadniku i produkcja rozsady.
CEBULA Z DYMKI
Dymka to młoda cebula wyhodowana z nasion w ubiegłym roku – możesz ją kupić lub wykorzystać cebule z własnej uprawy. Do produkcji dymki idealnie nadają się takie odmiany jak: okrągłe - Efekt, Kristine, Sumatra F1, Bila, Niagara F1, Polanowska czy Dakota F1 a także o wydłużonym zgrubieniu – Soplica.
- Sadzenie:
Sadzenie dymki możemy rozpocząć znacznie wcześniej niż wysiewy, jak tylko warunki pogodowe na to pozwolą – może to być nawet przełom lutego i marca. Późniejsze wahania temperatury nie mają większego znaczenia, chyba, że temperatura spadnie poniżej -15oC. Aby ograniczyć ryzyko wymarznięcia warto bezpośrednio przed nadejściem silnego mrozu przykryć dymkę agrowłókniną, którą można pozostawić do połowy kwietnia.
Cebula z dymki jest łatwa w uprawie, wystarczy posadzić cebulki zagłębiając je w podłożu do ¾ ich wielkości, tak, aby wierzchołek lekko wystawał ponad ziemię. Po 2-3 tyg. uzyskamy zielony szczypior z niewielka cebulką, by po odpowiednim czasie otrzymać większe cebule ze suchą łuską. Dymkę można sadzić zarówno w gruncie, jak i w skrzynkach na balkonie.
W przypadku dymki oprócz odmiany liczy się również dostawca - nie należy kierować się niską ceną lub promocjami. Aby uchronić się przez zakupem niepewnego materiału z niekontrolowanego źródła - koniecznie powinniśmy zwracać uwagę czy cebulki są opatrzone paszportem fitosanitarnym.
- Zbiór: czerwiec–lipiec
- Zalety:
- Szybszy plon – cebula dojrzewa wcześniej, czasem nawet kilka tygodni wcześniej niż z siewu
- Łatwiejsza uprawa dla początkujących ogrodników
- Wady:
- Mniejszy wybór odmian w sprzedaży
- Cebule z dymki mają zazwyczaj słabszą zdolność przechowalniczą
Porównanie:
|
Cecha |
Cebula z siewu |
Cebula z dymki |
|
Wybór odmian |
Duży |
ograniczony |
|
Trwałość przechowalnicza |
Długa |
krótka |
|
Termin zbioru |
lipiec–wrzesień |
czerwiec–lipiec |
|
Łatwość uprawy |
wymaga więcej pracy – produkcja rozsady bądź przerywanie w gruncie |
łatwiejsza |
|
Wybór odmian |
Duży |
ograniczony |
- Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie obu metod uprawy. By mieć dobry materiał do przechowania na zimę - wysiej nasiona odmian, które sprawdzą się w Twoim ogrodzie, a na części powierzchni posadź dymkę - dla szybszych zbiorów.
POLECANE ODMIANY:
